Có những nơi mà khi đặt chân tới, người ta cảm nhận được một năng lượng lạ kỳ – vừa thanh tịnh, vừa thiêng liêng, vừa như kéo ta rời khỏi nhịp sống xô bồ để trở về gần hơn với chính mình. Yên Tử chính là một nơi như thế.

Con đường hành hương lên Yên Tử chưa bao giờ chỉ đơn thuần là một chuyến du lịch tâm linh. Đó là một hành trình trở về với nguồn cội của Phật giáo Việt Nam, nơi ghi dấu bước chân tu hành của Đức Vua – Phật Hoàng Trần Nhân Tông, người khai sáng Thiền phái Trúc Lâm – dòng thiền thuần Việt đầu tiên và duy nhất.

Hành trình khởi đầu – từ chân núi bước vào cõi Phật

Xe đưa đoàn dừng lại ở khu vực chân núi. Từ đây, du khách rời xe, đi bộ vào khu di tích, hòa mình vào không gian tĩnh lặng của rừng thiêng. Những hàng thông, hàng tùng cổ thụ đón gió tạo nên thứ âm thanh nhẹ như tiếng mõ xa xăm, khiến ai bước vào cũng tự nhiên chậm lại, nhẹ nhõm hơn.

Đường lên Yên Tử được chia thành nhiều chặng. Sau khi mua vé, đoàn tiếp tục lên xe trung chuyển rồi đi cáp treo – một trải nghiệm đặc biệt. Khi cabin từ từ rời ga, cảnh vật mở ra như một bức tranh hùng vĩ: mây trắng, núi xanh, chùa tháp lẩn khuất giữa tầng trời. Cả đoàn háo hức như được nâng lên giữa không gian bao la của “cõi Phật”.

Khi cáp dừng, mọi người xuống ga và đi bộ tiếp một đoạn đường đá cổ, để rồi dừng chân tại điểm đầu tiên – chùa Hoa Yên.

CHÙA HOA YÊN – TRÁI TIM CỦA YÊN TỬ, NƠI PHẬT HOÀNG TU THIỀN

Nếu ví Yên Tử là trái tim của Thiền phái Trúc Lâm, thì Chùa Hoa Yên chính là nơi trái tim đó đập mạnh nhất.

Chùa tọa lạc ở độ cao 516m, giữa biển mây lững lờ, là ngôi chùa lớn, đẹp và quan trọng nhất trong toàn bộ quần thể Yên Tử.

Lổi lên trước cổng chùa hoa viên

Lịch sử mở ra từ làn mây Vân Yên

Tên cũ của chùa là Vân Yên – nghĩa là “mây khói”. Ngày xưa chùa chỉ là một am nhỏ được các nhà sư thời Lý dựng nên bằng lá cây rừng, hòa vào thiên nhiên như một phần của núi.

Đến thời Trần, nơi đây trở thành điểm dừng chân tu hành của Điều Ngự Giác Hoàng – Trần Nhân Tông, người từ bỏ ngai vàng, lên núi tìm con đường giác ngộ và khai sáng Thiền phái Trúc Lâm.

Chùa Hoa Vien 

Từ nền am nhỏ, chùa được nối tiếp trùng tu bởi nhiều thiền sư:

• Thiền sư Hiện Quang – người khai sơn

• Quốc sư Trúc Lâm, Đại Đăng

• Thiền sư Huệ Tuệ, Tiêu Diêu

• Và cuối cùng là Đại Đầu Đà Trúc Lâm – Trần Nhân Tông

Năm 1317, khi Pháp Loa – đệ tử xuất sắc – kế thừa y bát và trở thành Đệ nhị Tổ Trúc Lâm, chùa Hoa Yên được xây dựng quy mô lớn, tạo thành quần thể chùa tháp uy nghi như ngày nay.

Kiến trúc thanh tịnh giữa đại ngàn

Chùa gồm nhiều hạng mục: Tiền đường, Thượng điện, lầu chuông, lầu trống, nhà giảng, nhà khách, nơi dưỡng tăng... Tất cả hòa vào màu xanh của núi rừng Yên Tử, không phô trương mà vẫn toát lên vẻ uy nghiêm.

Khi đứng ở sân chùa, du khách có thể nhìn xuống thung lũng mây, nơi trời và đất như chạm vào nhau. Cảm giác ấy khó nơi nào sánh kịp.

CHÙA MỘT MÁI – NGÔI CHÙA “NẰM GIỮA TRỜI VÀ ĐỘNG” ĐỘC NHẤT VÔ NHỊ

Rời chùa Hoa Yên, đi theo lối nhỏ men sườn núi khoảng 200m về phía Đông, du khách sẽ gặp một công trình rất đặc biệt: Chùa Một Mái, hay còn gọi là Bán Thiên Tự.

Ngôi chùa chỉ có… một nửa mái

Chùa Một Mái có cấu trúc rất độc đáo:

• Một nửa là hang đá tự nhiên – tạo thành gian thờ âm u, linh thiêng

• Một nửa là ngôi chùa gỗ dựng bên ngoài, chỉ có một mái che

Toàn bộ chùa nhỏ gọn, mộc mạc, cao hơn đầu người một chút, dài 9,6m và sâu 1,7m nhưng chứa đựng giá trị lịch sử vô cùng lớn.

Gắn liền với Điều Ngự Giác Hoàng

Xưa nơi đây là động Thanh Long, vị trí mà Trần Nhân Tông lập am Ly Trần để đọc sách, soạn kinh. Sau khi Ngài viên tịch, người dân lập chùa để tưởng niệm.

Bên cạnh chùa còn có các tháp đá thời Lê, các cây quýt cổ, những loại cây thuốc do người xưa trồng. Không gian hoang sơ, tĩnh mịch khiến bước chân của du khách không khỏi khựng lại vì cảm giác linh thiêng.

Tượng Trúc Lâm Tam Tổ trong chùa Một Mái

Mạch nước ngầm – dòng nước may mắn

Một điều kỳ lạ ở chùa Một Mái là mạch nước ngầm không bao giờ cạn. Du khách thường xin một ngụm nước mát, xem như lời chúc bình an – viên mãn cho hành trình sắp tới.

Khách thập phương xếp hàng lấy nước ở Giếng Tiên bên trong mái chùa Một Mái với niềm tin vệ sự may mắn mang lại

CHÙA ĐỒNG – BIỂU TƯỢNG TÂM LINH SỐ 1 CỦA YÊN TỬ

Tiếp tục đi cáp và leo bộ trên đường núi, du khách sẽ đến điểm cao nhất của hành trình – Chùa Đồng – ngôi chùa nằm trên đỉnh Yên Tử ở độ cao 1.068m.

Ngôi chùa bằng đồng duy nhất và cao nhất Việt Nam

Chùa Đồng vừa là công trình độc bản, vừa là biểu tượng không thể thay thế của Yên Tử:

• Được đúc hoàn toàn bằng đồng nguyên khối

• Khởi dựng từ thế kỷ XVII

• Trải qua nhiều lần trùng tu

• Đến năm 2007 hoàn thiện phiên bản hiện nay

Đặc biệt, tượng Phật trên đỉnh được đúc từ 138 tấn đồng, cao 12,6m, do nghệ nhân Ý Yên – Đại Bái thực hiện. Đây là tượng đúc liền khối lớn nhất châu Á đặt trên độ cao hơn 900m.

Chạm vào mây – chạm vào sự bình yên

Không gì tuyệt diệu bằng khoảnh khắc chạm tay vào lan can đồng khi gió núi thổi qua mạnh mẽ, mây bay là là ngay trước mặt.

Đứng ở đây, nhìn xuống cả vùng Đông Bắc mênh mông, người ta mới hiểu vì sao bao đời nay, Yên Tử luôn được xem là cửa ngõ cõi Phật.

YÊN TỬ – NƠI HỘI TỤ TINH HOA PHẬT GIÁO VIỆT NAM

Không chỉ có Hoa Yên – Một Mái – Chùa Đồng, cả dãy núi Yên Tử là một quần thể lớn gồm:

• Hệ thống chùa, am, tháp trải dài theo sườn núi

• Rừng quốc gia với thảm thực vật nguyên sinh

• Không gian văn hóa đời Trần

• Lối hành hương dài hàng chục km

Yên Tử là nơi:

• Phật giáo Việt Nam kết tinh thành dòng Thiền Trúc Lâm

• Trần Nhân Tông tìm con đường giải thoát sau khi hoàn thành sự nghiệp chống ngoại xâm

• Người dân chiêm bái để tìm sự bình an, thanh tịnh

Đến Yên Tử, người ta không cầu giàu sang; người ta cầu tâm an – trí sáng – đời nhẹ nhàng.

VÌ SAO YÊN TỬ LÀ ĐIỂM ĐẾN TÂM LINH CẦN ĐI ÍT NHẤT MỘT LẦN?

✔ Vì đây là cái nôi Phật giáo thuần Việt
✔ Vì cảnh quan mây trời hùng vĩ đẹp như chốn bồng lai
✔ Vì hành trình cáp – đi bộ – leo núi mang lại cảm giác vượt lên chính mình
✔ Vì không gian thiền tịnh giúp tâm hồn được an trú
✔ Vì những câu chuyện về Phật Hoàng lay động lòng người
✔ Và vì khi rời Yên Tử, ai cũng cảm thấy mình vừa “được thanh lọc”

YÊN TỬ – NƠI GIỮA MÂY TRỜI CÒN LƯU GIỮ DẤU CHÂN PHẬT HOÀNG

Nếu hỏi hành trình nào tôi ấn tượng nhất khi dẫn đoàn xuyên miền Bắc, tôi sẽ nói:
Yên Tử – nơi chạm vào mây, chạm vào sự bình yên.

Đây không chỉ là điểm tham quan.
Không chỉ là một ngọn núi.
Không chỉ là một di tích.