Hành trình về miền di sản Huế: Điểm tham quan và dâng hương các vị vua

1. Lịch sử và quá trình xây dựng công phu

Vua Khải Định (1916-1925) là vị vua thứ 12 của triều Nguyễn và là người cuối cùng xây dựng lăng tẩm, chuẩn bị cho sự “ra đi” của một ông vua. Lăng Khải Định (Ứng Lăng) được xây dựng trên triền núi Châu Chữ (còn gọi là Châu Ê). Lăng khởi công ngày 4/9/1920 và kéo dài trong 11 năm mới hoàn thành.

2. Sự kết hợp kiến trúc Á - Âu độc đáo

Vua Khải Định cử người sang Pháp mua sắt, thép, xi măng, ngói ác đoa, sang Trung Quốc, Nhật Bản mua đồ sứ, thủy tinh để kiến thiết công trình. So với các Lăng trong hệ thống lăng tẩm ở Huế, lăng Khải Định có diện tích nhỏ nhưng rất công phu và tốn nhiều thời gian. Nó là kết quả hội nhập của nhiều dòng kiến trúc Á, Âu, Việt Nam cổ điển và hiện đại.

3. Vị thế phong thủy và cấu trúc Cung Thiên Định

Tổng thể của Lăng vươn cao tới 127 bậc. Các yếu tố phong thủy như tiền án, hậu chẩm, tả thanh long, hữu bạch hổ, minh đường, thủy tụ được tận dụng triệt để từ núi đồi quanh vùng. Cung Thiên Định ở vị trí cao nhất là kiến trúc chính, bao gồm điện Khải Thành (nơi thờ tự), Bửu án và mộ phần của nhà vua.

4. Nghệ thuật ghép sành sứ và bức bích họa "Cửu long ẩn vân"

Giá trị nghệ thuật cao nhất là phần trang trí nội thất cung Thiên Định với các phù điêu ghép bằng sành sứ. Đặc biệt là chiếc Bửu tán bằng đồng nặng 1 tấn và pho tượng vua đúc tại Pháp. Nghệ nhân Phan Văn Tách là người kiến tạo nên tuyệt tác bích họa “Cửu long ẩn vân” trên trần cung. Năm 1979, nơi đây chính thức được công nhận là di tích quốc gia.

1. Kiến trúc đơn giản và thế phong thủy hữu tình

So với hệ thống lăng tẩm triều Nguyễn, lăng Dục Đức (An Lăng) có kiến trúc đơn giản và khiêm tốn hơn. Lăng tọa lạc trên một vùng đất bằng phẳng, lấy cồn Phước Quả làm tiền án, khe Mụ Niệm làm yếu tố minh đường và núi Tam Thai làm hậu chẩm. Tổng thể công trình được chia làm hai khu vực chính: khu vực lăng mộ và khu vực tẩm điện.

2. Khu vực lăng mộ và nhà Huỳnh Ốc

Khu lăng mộ rộng 3.445m2, điểm khác biệt lớn nhất là không có Bi Đình và tượng đá. Thay vào đó, chính giữa Bửu Thành là nhà Huỳnh Ốc dạng phương đình. Bên trong không có văn bia mà chỉ đặt sập đá và kỷ đá để bày hương án. Hai bên là nơi yên nghỉ của vua Dục Đức và Hoàng hậu Từ Minh. Lối vào lăng là hai cổng tam quan với mái giả xi măng đặc trưng.

3. Điện Long Ân - Nơi thờ tự ba vị vua yêu nước

Nằm tại trung tâm khu vực tẩm là điện Long Ân, một ngôi điện được xây dựng theo khuôn mẫu kiến trúc truyền thống Huế. Đây là nơi thờ phụng bài vị của vua Dục Đức cùng vợ, đồng thời cũng là nơi thờ hai vị vua yêu nước có số phận thăng trầm là vua Thành Thái (bên trái) và vua Duy Tân (bên phải).

4. Nơi yên nghỉ của những tâm hồn bất khuất

Phía sau điện Long Ân là những nấm mồ đơn sơ, giản dị của vua Thành Thái và vua Duy Tân – những vị vua đã dám đổi ngai vàng lấy khát vọng độc lập dân tộc. Xung quanh đó còn có mộ phần của các bà phi, công chúa và hoàng thân quốc thích thuộc Đệ tứ Chánh hệ. Toàn bộ khu vực An Lăng hiện có 39 lăng mộ ông hoàng bà chúa và 121 ngôi mộ đất của dòng tộc.

5. Di sản cấp quốc gia

Dù không đồ sộ về quy mô, nhưng với những giá trị lịch sử và nghệ thuật tạo hình đặc sắc, lăng Dục Đức đã được công nhận là di tích cấp quốc gia vào năm 1997. Đây là điểm đến mang lại nhiều cảm xúc suy tư cho du khách về một giai đoạn lịch sử đầy biến động của đất nước.